Nguồn gốc của việc thưởng trà xưa
Có rất nhiều tài liệu khác nhau viết về nguồn gốc của văn hoá trà đạo. Tuy nhiên trong đó có rất nhiều sự đồng tình cho rằng trà đạo xuất hiện từ khoảng thế kỷ thứ 8 ở Trung Hoa, dần trở nên phổ biến và là một thú vui tao nhã của người Hoa lúc bấy giờ. Sau đó theo “con đường tơ lụa", nghệ thuật thưởng trà có mặt ở khắp nơi, từ Châu Á đến Châu u.
Tại Việt Nam, văn hóa thưởng trà từ khi du nhập đến nay đã sớm trở thành một phần quen thuộc và được biến hoá trở thành một thức uống mang đậm bản sắc văn hoá của người Việt.
Văn hóa uống trà của người Việt xưa
Trong một số giai đoạn lịch sử trước đây, việc thưởng trà chỉ được dành cho giới quý tộc, vua chúa hay tầng lớp cao quý. Thế nên, việc pha trà và thưởng trà được thực hiện theo những nghi thức hết sức cầu kỳ với yêu cầu khắc khe đối với người pha trà và mời trà từ lễ nghi đến tác phong cũng phải thể hiện được sự cung kính và tôn trọng với bề trên.
Tuy nhiên, càng về sau này, văn hoá uống trà phổ biến trên khắp nẻo đường đất nước, không phân biệt tầng lớp và giai cấp, quý tộc hay thường dân, dù nhà hàng cao cấp hay quán xá vỉa hè,...đều có sự xuất hiện của tách trà. Trà được xuất hiện ở mọi nơi, từ cuộc sống hàng ngày, đến các dịp lễ tết và còn trong những ngày cưới hỏi.
Tác phong mời trà xưa
Khi mời trà phải mời bằng 2 tay cùng một nụ cười để thể hiện sự trân trọng, có thể hơi cúi đầu xuống. Đối với những bộ chén trà có hoa văn đẹp, đặc biệt có hoa văn duy nhất, người mời trà nên hướng hoa văn đó về phía người được mời để thể hiện sự tôn kính.
Người thưởng trà cũng nên dùng 2 tay để đón nhận chén trà. Chén trà được đặt trong lòng bàn tay để có thể cảm nhận hơi ấm. Điều này cũng giúp người thưởng trà có thể cảm nhận chén trà bằng tất cả các giác quan, kích thích mạch máu và dây thần kinh bàn tay giúp tăng tuần hoàn máu và tỉnh táo, thư giãn.
Quy mô thưởng trà
Tuỳ vào quy mô của từng buổi thưởng trà. Có thể uống một mình, gọi là nhất ẩm hay độc ẩm, thường dùng khi nhâm nhi hay sáng tác thơ ca. Khi có 2 người được gọi là song ẩm và quần ẩm nếu nhiều người cùng thưởng trà và đàm đạo.
Cách chọn trà đúng chuẩn
Để thưởng thức một tách trà ngon phải đầy đủ 5 yếu tố “sắc, thanh, khi, vị, thần" Trà dùng thưởng thức phải hái trên đỉnh đồi đạt đầy đủ các yếu tố về thổ nhưỡng, nguồn nước, không khí, ánh nắng và cách chăm sóc.
Ngoài ra, ấm và chén trà cũng có những chuẩn mực riêng. Bộ đồ pha và thưởng trà thường có ấm và 4 chén quân và 1 chén tống để chuyền trà. Chén quân thường là loại chén hạt mít, còn bình thì có bình chuyên hay bình tống tuỳ vào mục đích sử dụng khác nhau.
